ساخت دستگاه جوجه کشی خانگی
فرایند ساخت دستگاه جوجه کشی خانگی نیازمند رعایت دقیق پارامترهای حرارتی و رطوبتی است. این فرایند با استفاده از تجهیزات ساده ای مانند یخدان یونولیتی یا کارتن مقوایی به راحتی قابل اجرا است. شبیه سازی شرایط طبیعی پرنده مادر هدف اصلی این سیستم محسوب می شود. گروه صنعت طیور ققنوس این راهنمای جامع را برای تشریح مراحل تبدیل وسایل دور ریختنی به تجهیزات کاربردی تدوین کرده است. تامین گرمای یکنواخت رطوبت کافی اکسیژن تازه و چرخش منظم تخم ها پایه و اساس موفقیت در هچ به شمار می رود. پرورش دهندگان با رعایت این اصول بازدهی کار خود را به شکل چشمگیری افزایش می دهند.
تجهیزات الکترونیکی و فیزیکی مورد نیاز
شروع ساخت دستگاه جوجه کشی خانگی به لوازم مشخصی در همان ابتدای کار احتیاج دارد. این قطعات در تمام روش های دست ساز کاربرد مشترک دارند. چرخه رشد جنین بدون این ابزارها متوقف خواهد شد.
- لامپ رشته ای صد وات برای تامین گرمای اصلی کابین استفاده می شود. لامپ های ال ای دی تولید حرارت ندارند و برای این کارایی کاملا بی فایده هستند.
- کنترلر دوازده ولت یا دماسنج و رطوبت سنج دیجیتال برای بررسی مداوم شرایط محیطی نصب می گردد. ترموستات های بی کیفیت معمولا نمی توانند یک دوره بیست و یک روزه را با موفقیت کنترل کنند.
- فن دوازده در دوازده سانتی متر با ولتاژ دوازده ولت هوای گرم را توزیع می کند. این قطعه دما را در تمام نقاط کابین یکنواخت نگه می دارد.
- اداپتور دوازده ولت نیروی محرکه فن و ترموستات را تامین خواهد کرد.
- ظرف اب پلاستیکی و یک قطعه اسفنج رطوبت دوران ستر و هچر را ایجاد می کنند.
سیم نمره یک ترمینال ریز چسب دو طرفه لوله خالی خودکار و طلق پلاستیکی نیز برای تکمیل فرایند مونتاژ ضروری به نظر می رسند. بدنه اصلی دستگاه می تواند از جنس یونولیت کارتن یا یخچال از کار افتاده انتخاب شود.
ساخت ماشین جوجه کشی با یخدان یونولیتی
اجرای فرایند ساخت دستگاه جوجه کشی خانگی با یخدان های یونولیتی بیست لیتری بازدهی بسیار بالایی دارد. این جعبه ها عایق حرارتی بسیار مناسبی هستند. اتلاف دما در این محفظه ها به حداقل می رسد. سوراخ کاری این جعبه ها به دلیل بافت نرم بسیار اسان است. یونولیت بستر ایده الی برای مونتاژ قطعات فراهم می اورد و راندمان کار را تثبیت می کند. ضخامت دیواره های یونولیت مانع از خروج سریع گرما در صورت قطع موقت برق می شود.
ایجاد سیستم تهویه و پنجره بازدید
بدنه یخدان باید دارای سوراخ هایی با قطر کمتر از یک سانتی متر باشد. سه ردیف هفت تایی از سوراخ ها با فاصله دو سانتی متر از یکدیگر روی دو طرف کناری و درب یخدان توسط دریل شارژی علامت گذاری و سوراخ می شوند. این منافذ گاز کربنیک را خارج کرده و اکسیژن تازه را وارد می کنند. تجمع گاز کربنیک داخل محفظه باعث خفگی سریع جنین خواهد شد. یک مربع ده در ده سانتی متر روی درب یخدان برش داده می شود. بررسی وضعیت تخم ها بدون باز کردن مکرر درب از طریق این دریچه امکان پذیر است. یک قطعه طلق پلاستیکی شفاف یا شیشه قاب عکس توسط چسب حرارتی از داخل روی این بریدگی نصب می گردد. این کار محیط را به طور کامل عایق بندی خواهد کرد. استفاده از لولا برای درب یخدان عمل باز و بسته کردن را بسیار روان تر می کند.
سیم کشی و نصب قطعات حرارتی
نصب ایمن قطعات الکترونیکی خطر اتش سوزی را مهار می کند. سرپیچ لامپ با استفاده از بست کمری در دیواره داخلی یخدان ثابت می شود. کابل های فاز و نول از طریق یک سوراخ کوچک به بیرون هدایت شده و به ترمینال برق متصل می گردند. فن دوازده ولتی در فاصله شش سانتی متری بالای لامپ نصب می گردد. پرتاب باد فن باید دقیقا به سمت پایین و روی لامپ تنظیم شود. حرارت تولید شده به سرعت در کل فضای یونولیت پخش خواهد شد.
بخش کا صفر در دیاگرام اتصال برد کنترلر به عنوان ورودی فاز شهری در نظر گرفته می شود. قسمت کا یک مختص خروجی فاز به لامپ است. ناحیه جی ان دی خروجی اداپتور دوازده ولت است. نول لامپ مستقیما از طریق نول برق شهری تغذیه می شود. حسگر دماسنج دیجیتال به داخل کابین هدایت شده و روی دیواره داخلی متصل می شود. سنسور نباید مستقیما با چسب پوشانده شود زیرا دقت اندازه گیری ان به شدت کاهش می یابد. اطراف لامپ با توری مرغی پوشانده می شود. جوجه ها پس از تولد نباید با منبع حرارتی برخورد کنند. سوختگی جوجه های تازه متولد شده یک مشکل رایج در نمونه های غیر استاندارد است.
تامین رطوبت و جایگذاری تخم ها
ظرف اب پلاستیکی مستقیما زیر لامپ قرار می گیرد. پانزده سانتی متر از کفی ظرف اب اندازه گیری کرده و محل قرارگیری لامپ مشخص می شود. فاصله لامپ تا لبه ظرف اب باید حداقل پنج سانتی متر باشد. خطر ذوب شدن پلاستیک با این فاصله از بین می رود. گرمای لامپ باعث تبخیر ملایم اب می شود. ظرف اب در صورت افزایش بیش از حد رطوبت کمی از منبع گرمایشی فاصله می گیرد. یک پارچه نخی ضخیم یا شانه های پلاستیکی مخصوص در کف یخدان قرار داده می شود. قرار دادن درب نوشابه زیر شانه ها فاصله یک الی دو سانتی متری از کف ایجاد می کند. این فاصله باعث می شود هوا در کف جعبه نیز به درستی جریان پیدا کند. در صورت عدم دسترسی به شانه پلاستیکی کف دستگاه با تراشه چوب پر خواهد شد.
تبدیل یخچال قدیمی به یک دستگاه کارامد
برای ارتقای ظرفیت تولید ساخت دستگاه جوجه کشی خانگی با یخچال قدیمی یک راهکار کاملا مهندسی شده است. یخچال های قدیمی بدنه دوجداره و عایق بندی استاندارد دارند. فضای داخلی بزرگ یخچال نصب تجهیزات قدرتمند تر را مقدور می سازد.
بدنه یخچال باید کاملا سالم و فاقد هرگونه شکستگی باشد. نفوذ هوا به لایه های میانی بدنه محل مناسبی برای رشد باکتری ها فراهم می کند. نوارهای مگنت دور درب در صورت پوسیدگی باید به صورت کامل تعویض شوند. هیچ گونه نشتی هوا هنگام بسته بودن درب نباید احساس شود. یک دریچه چهار سانتی متری در سقف یخچال و دو دریچه دو سانتی متری در پایین ترین قسمت دیواره های کناری برای سیستم تهویه استاندارد برش می خورد.
المنت های میله ای دویست الی سیصد وات با طول سی الی پنجاه سانتی متر جایگزین لامپ رشته ای می شوند. المنت باید با فاصله ایمن از دیواره های پلاستیکی نصب گردد. حرارت بالا نباید باعث ذوب شدن بدنه پلاستیکی یخچال شود. راک های فلزی طراحی شده و یک موتور گیربکس دار مانند مدل شصت کی تی وای زد تعبیه می گردد. چرخش اتوماتیک به صورت منظم با این موتور انجام می گیرد. این موتور توانایی چرخش ارام ششصد عدد تخم مرغ را دارد. ترموستات های صنعتی و دقیق برای مدیریت پایداری دمای یخچال کاملا الزامی هستند.
مونتاژ محفظه با استفاده از کارتن مقوایی
ارزان ترین متریال برای ساخت دستگاه جوجه کشی خانگی کارتن های مقوایی هستند. این روش بیشتر برای مقاصد اموزشی و تعداد محدود تخم پرندگان زینتی کاربرد دارد. یک جعبه متوسط انتخاب شده و کف ان با پوشال چوب پر می شود. پوشال بستر نرمی برای جوجه های تازه متولد شده ایجاد می کند. گروه صنعت طیور ققنوس استفاده از کارتن را برای تولیدات انبوه تایید نمی کند.
لامپ صد وات از سقف کارتن اویزان شده و ظرف اب کوچک در مجاورت ان قرار می گیرد. دیواره های کارتن با ماژیک سوراخ می شوند تا اکسیژن به صورت مداوم جریان پیدا کند. کنترل دما در این روش نیازمند دقت و نظارت مداوم است. عایق نبودن مقوا در برابر هدر رفت حرارت دلیل اصلی این نظارت است. یک اسفنج مرطوب در صورت افت شدید رطوبت داخل کارتن قرار داده می شود. تبخیر اب با حضور اسفنج سریع تر انجام می گیرد.
تست اولیه و انتخاب تخم نطفه دار
کابین ساخته شده باید حداقل بیست و چهار ساعت قبل از قرار دادن تخم ها روشن بماند. این زمان برای کالیبره کردن سنسورها و اطمینان از پایداری دما و رطوبت اهمیت زیادی دارد. بررسی عملکرد فن و ترموستات در این بیست و چهار ساعت از بروز فاجعه در اواسط دوره جلوگیری می کند. کیفیت تخم ها ارتباط مستقیمی با سلامت گله مولد دارد. تهیه تخم از بازارهای محلی معتبر و مزارعی که پرندگان در فضای باز پرورش می یابند راندمان کار را بین پنجاه تا هشتاد و پنج درصد تثبیت می کند. تخم مرغ های تولید شده در قفس معمولا فاقد نطفه قوی هستند.
مدیریت دقیق دوران ستر و هچر
دوره تکامل جنین مرغ دقیقا بیست و یک روز زمان می برد. این فرایند به دو فاز مجزا تقسیم می شود. هجده روز اول ستر نام دارد و سه روز پایانی هچر خوانده می شود. شرایط فیزیکی در این دو مرحله متفاوت است و نیاز به اعمال تغییرات دقیق روی ترموستات دارد.
دمای ایده ال در دوران ستر روی سی و هفت و نیم درجه سانتی گراد تنظیم می شود. رطوبت باید بین پنجاه الی شصت درصد متغیر باشد. دما در روزهای پایانی و ورود به مرحله هچر به سی و هفت و دو دهم درجه سانتی گراد کاهش می یابد. رطوبت به هفتاد الی هفتاد و پنج درصد افزایش پیدا می کند. این رطوبت بالا پوسته سخت تخم را نرم کرده و شکستن ان را توسط جوجه تسهیل می کند.
چرخش تخم ها و جلوگیری از مرگ جنین
تخم ها در دوران ستر باید به صورت مداوم چرخانده شوند. این کار در تجهیزات دست ساز که فاقد موتور اتوماتیک هستند باید روزانه حداقل پنج الی شش مرتبه با زاویه چهل و پنج درجه انجام پذیرد. چرخش مداوم مانع از چسبیدن جنین به غشای داخلی پوسته می شود. یک سمت پوسته با علامت ضربدر و سمت دیگر با دایره نشانه گذاری می شود. در هر نوبت تمام تخم ها باید در جهت مخالف قرار گیرند. باز کردن مکرر درب برای چرخش باعث افت دما می شود. این کار باید با سرعت بالا انجام گیرد. عمل چرخش در روز هجدهم همزمان با شروع فاز هچر متوقف خواهد شد تا جوجه ها در موقعیت مناسب برای شکستن نوک پوسته قرار گیرند.
کندلینگ و بررسی سلامت نطفه ها
عملیات کندلینگ یا نوربینی در روز ششم تا دهم انجام می گیرد. هدف از این کار شناسایی تخم های بدون نطفه و خارج کردن ان ها از محیط محفظه است. تخم بدون نطفه بر اثر حرارت فاسد می شود. گازهای متصاعد شده از تخم فاسد تمام جنین های سالم را از بین می برد. نور به انتهای پهن تخم با استفاده از یک چراغ قوه متمرکز در یک محیط کاملا تاریک تابانده می شود. رگ های خونی عنکبوتی شکل نشان دهنده رشد سالم جنین هستند. تخم های شفاف فاقد نطفه بوده و باید فورا حذف شوند. جنین های مرده نیز به صورت یک حلقه خونی تیره قابل تشخیص هستند.
سوالات متداول
- ایا استفاده از لامپ های کم مصرف برای تامین حرارت امکان پذیر است؟
لامپ های کم مصرف و ال ای دی حرارت بسیار ناچیزی تولید می کنند و توانایی تامین دمای سی و هفت درجه ای مورد نیاز جنین را ندارند. فقط لامپ های رشته ای صد وات یا المنت های حرارتی برای این منظور طراحی شده اند. - دلیل مرگ جوجه ها در داخل پوسته پیش از هچ چیست؟
نوسانات شدید حرارتی باز و بسته کردن مکرر درب محفظه عدم چرخش منظم در روزهای ابتدایی و تنظیم نبودن رطوبت در سه روز پایانی باعث خفگی و مرگ جنین درون پوسته می شود. ضخامت بیش از حد پوسته ناشی از تغذیه غلط گله مولد نیز خروج جوجه را غیر ممکن می کند. - چگونه رطوبت کابین را در محیط های خشک افزایش دهیم؟
افزایش سطح مقطع ظرف آب استفاده از اسفنج های خیس داخل ظرف و قرار دادن منبع آب در نزدیکی فن و لامپ سرعت تبخیر را بالا می برد. منافذ ورودی هوا نیز باید تا حدودی محدود شوند اما تهویه نباید به طور کامل قطع گردد. - ایا تجهیزات دست ساز برای تخم پرندگان گران قیمت مناسب هستند؟
تجهیزات مونتاژ شده خانگی دارای نوسانات دمایی هستند. عدم دقت کافی سنسورها باعث می شود استفاده از ان ها برای پرندگان زینتی با ریسک بالای افت راندمان همراه باشد. تهیه تجهیزات حرفه ای برای پرندگان حساس پیشنهاد می شود. - نحوه اتصال فن باید به سمت داخل باشد یا خارج؟
جهت دمش فن باید دقیقا به سمت لامپ و سطح آب باشد تا هوای گرم را به صورت یکنواخت به پایین پرتاب کرده و در تمام سطح تخم ها پخش کند. خروج هوای گرم از محفظه باعث افت شدید حرارت و فشار مضاعف به المنت یا لامپ می شود.